het graduale van johannes van deventer is een omvangrijk en rijk geillustreerd koorboek: een boek om uit te zingen tijdens de mis. het is een topwerk dat door de unesco is ingeschreven in het nederlands memory of the world register. van deventer schreef het rond 1512 en schonk het aan het klooster sint agatha, waar hij kruisheer was. daar wordt het tot op de dag van vandaag gekoesterd. recent onderzoek heeft aangetoond dat dit koorboek nauw is verbonden met vier andere koorboeken afkomstig uit kloosters aan de maas. ze zijn verlucht door een groep samenwerkende ambachtslieden die met verfijning en gevoel voor humor te werk gingen. hun decoratie is inventief en vaak van hoog niveau, maar tot op heden maar nauwelijks bekend. dit boek presenteert deze bijzondere groep handschriften en beschrijft de rijke cultuur in het gebied van maas en rijn, waarin keulen een dominant centrum was. de bijdragen in dit boek zijn geschreven door johan oosterman, james h. marrow, thomas op de coul en rob duckers.