met dit boek geeft marianne franke leraren, opvoeders en ouders houvast om systemisch denken en handelen toe te passen in de omgang met kinderen. de waarde van deze kennis voor de volwassen is dat ze niet meer overbelast raken door taken op zich te nemen die niet bij ze horen. kinderen kunnen weer volop leven. de voorbeelden gaan over allerlei situaties waar kinderen mee te maken kunnen krijgen: echtscheiding, een vader die in de gevangenis belandt, ziekte van kinderen of ouders en plaats deze in systemische context. symptomen als structureel te laat komen of ongehoorzaamheid krijgen een nieuwe betekenis. in dit boeiende verslag beschrijft de auteur vanuit haar rijke ervaring als lerares en therapeut hoe systemische ideeen ingang vinden in het onderwijs. dit maakt fundamenteel nieuw en effectief leren mogelijk en bevordert de creatieve samenwerking van leraren, leerlingen en ouders. de auteur benadert de betrokkenen niet als op zich zelf staande individuen, maar als levende onderdelen van hun familie, van verschillende groepen en contexten. zij laat zien hoe mensen en hun omgeving elkaar voortdurend wederzijds beinvloeden en doen veranderen. in deze systemische denkwijze verbindt zij het werk van bert hellinger, dat gaat over de kracht van de binding aan de herkomstfamilie, met verschillende andere beginselen van de systemische therapie. de voorbeelden zijn ontleend aan de dagelijkse onderwijspraktijk. de bezieling van de kinderen en de rijkdom aan ideeen, waarmee zij het systemisch handelen toepassen is fascinerend. ook lezers voor wie deze benadering nieuw is, worden gegrepen door de krachtige effecten van het systemisch denken en handelen. inspiratie voor het creeren van een nieuw pedagogisch klimaat? ‘dit is een bijzonder boek, rijk aan ervaringen, dicht bij de dagelijkse praktijk, vol indrukwekkende voorbeelden, die hoop geven en uitnodigen om na te volgen. het is een heldere en praktische handreiking aan ouders en leraren, om moeilijke en zelfs schijnbaar uitzichtloze situaties ten goede te keren.’ bert hellinger oorspronkelijk verschenen onder de titel ‘du gehorst zu uns’. vertaald uit het duits door margriet wentink.