jan amos comenius, grondlegger van de pedagogiek, heeft ook naam gemaakt als theoloog, filosoof en diplomaat. in alles wat hij deed, streefde hij onvermoeibaar naar het verbeteren van de menselijkheid van de mensheid. comenius, in 1592 in tsjechie geboren, leefde ten gevolge van onderdrukking en oorlogsgeweld als een opgejaagde vluchteling in verschillende landen in europa. in de laatste veertien jaar van zijn leven, tot zijn dood in 1670, woonde hij in amsterdam. hij schreef er boeken en maakte deze stad tot een ontmoetingsplaats voor tsjechische vluchtelingen in europa. hij werd begraven in de waalse kerk in naarden-vesting, waar deze kerk - naast het comeniusmuseum - tegenwoordig is ingericht als mausoleum. comenius is niet alleen een belangrijke erflater van de tsjechische cultuur, maar ook in de nederlandse geschiedenis heeft hij een onuitwisbare plaats. prof. dr. h.e.s. woldring is emertius hoogleraar politieke filosofie aan de vrije universiteit in amsterdam, en vicevoorzitter van het bestuur van de stichting comenius museum in naarden.