in de europese unie is sprake van een systeem van gedeeld bestuur, waarin het eu-recht de algemene regels vaststelt en de lidstaten zorgdragen voor de uitvoering en handhaving van die regels. omdat het unierecht in dit systeem voor een effectieve doorwerking afhankelijk is van de nationale rechtsstelsels, ligt het voor de hand dat de europese unie aan dat nationale recht eisen stelt. daarbij worden ook de algemene leerstukken van het nederlands bestuursrecht in toenemende mate door het eu-recht beinvloed. dit boek behandelt de gevolgen die het unierecht heeft voor belangrijke leerstukken van het bestuursrecht, namelijk de algemene rechtsbeginselen en fundamentele rechten, de rechtshandhaving, de rechtsbescherming en het leerstuk van overheidsaansprakelijkheid. daarnaast wordt aandacht besteed aan de verschillende wijzen van doorwerking van het unierecht in het nationale recht, de rechtstreekse werking en het beginsel van eu-rechtconforme uitlegging. het boek is bedoeld voor het onderwijs, maar is zeker ook van belang voor de nederlandse rechtspraktijk die in nationale zaken steeds vaker wordt geconfronteerd met vragen van doorwerking van unierecht. in deze vijfde, geheel herziene druk zijn alle ontwikkelingen in de europese en nationale rechtspraak en wetgeving sinds 2017 verwerkt. belangrijke ontwikkelingen zijn de toenemende betekenis van het handvest van de grondrechten van de europese unie en de steeds ingrijpender invloed van europese secondaire regelgeving in het nationale recht. daarnaast ziet men in de nationale rechtspraak steeds meer voorbeelden van vrijwillige adoptie van europese beginselen in louter nationale situaties. vanwege deze ontwikkelingen zijn grote delen van het boek herschreven. deze nieuwe druk is dan ook onmisbaar voor alle beoefenaars van het bestuursrecht.