tweede, bijgewerkte druk 2015. deze handleiding bevat het basisprotocol van een individuele behandeling (standaard variant). het protocol is een herziene versie van de leefstijltrainingen (de wildt, 2001, 2002, merkx en van broekhoven 2003). verschillende onderdelen van het protocol zijn ingrijpend gewijzigd, ingegeven door evidence based inzichten en door wensen vanuit het werkveld. de behandeling bestaat uit dertien bijeenkomsten, de eerste negen liggen vast. voor de resterende vier bijeenkomsten kan o.a. gekozen worden uit zeven keuzethema's. elke bijeenkomst duurt 45 minuten. cognitieve gedragstherapie (cgt) is een bijzonder geschikte behandeling voor mensen die problemen hebben met het gebruik van alcohol, drugs en andere psychotrope stoffen of met gokken. cgt helpt om dit gedrag te verminderen of te stoppen. daarnaast richt cgt zich op het beter om leren gaan met problemen die met de problematiek van het gebruik of het gokken samenhangen. cgt is een relatief kortdurende behandeling die goed inzetbaar is in verslavingszorginstellingen, maar ook in ggz-instellingen en in de eerste lijn.