in de jaren 30 van vorige eeuw liepen de politieke spanningen in belgie hoog op. toen in spanje in 1936 een militaire staatsgreep plaatsvond, gevolgd door een burgeroorlog, vertrokken uit ons land maar liefst 2.400 vrijwilligers om aan de zijde van de democratisch verkozen tweede republiek (1931-1939) te strijden, eerst bij de milities in baskenland en catalonie, daarna bij de internationale brigaden. 300 kwamen nooit meer terug van de oorlog der oorlogen tegen het internationaal fascisme. een veertigtal landgenoten vocht samen met de conservatieve opstandelingen. belgie werd een belangrijk land in de illegale wapenhandel naar spanje en onthaalde ook vijfduizend kinderen uit belaagde republikeinse zones. op de zege van franco volgde een dictatuur die bijna vier decennia standhield en de vrije loop liet aan kleptocraten en corrupten waarvan ook belgische ondernemers en aandeelhouders het slachtoffer werden. in spaanse loopgraven biedt een overzicht van de belgische betrokkenheid in een conflict waar in andere landen zoveel meer over werd geschreven: de voorbode van een nieuwe wereldoorlog met belgische spanjeveteranen die in eigen land verzetsstrijders werden.