dit boek is bestemd voor intern begeleiders, schoolleiders, directeuren en bestuurders van samenwerkingsverbanden. de 1455 respondenten zijn grotendeels afkomstig uit het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal (voortgezet) onderwijs. zij vertegenwoordigen circa 20% van alle scholen in nederland. de uitgewerkt enqueteresultaten geven een helder inzicht in hoe ib'ers werken aan de vormgeving van passend onderwijs en hun eigen rol in de schoolorganisatie. daarnaast beantwoorden zij stellingen gericht op het onderwijskundig leiderschap van de directeur, de samenwerking met ouders en het worden van een professionele leergemeenschap. de geobserveerde dwarsverbanden laten zien dat er in het schoolsysteem eenvoudig ruimte te vinden is voor verbetering. de eyeopeners zijn werkelijk op alle lagen te vinden. om verbetering op de verschillende lagen direct in gang te zetten hebben we suggesties en bronnen opgenomen. voel je vrij om er samen met een open mind gebruik van te maken. ze kunnen het begin zijn van de gezochte eerste stap op het verbeterpad. drs. peter laros is hogeschooldocent bij het opleidingscentrum speciale onderwijszorg van fontys en lid van de redactie van tib. hij was eerder teamleider en mt-lid bij fontys. onlangs publiceerde hij de tibtool 'zoek balans in je werk'. hij schreef eerder diverse artikelen rondom het thema 'oplossingsgericht werken'. nikkie laros msc is psychologe en werkt voor het samenwerkingsverband passend onderwijs dordrecht. zij beoordeelt aanvragen voor het basisonderwijs en werkt als gedragswetenschapper voor het vo. eerder was zij werkzaam in het (v)so en ze publiceert regelmatig in tib.