meer dan 500 jaar geleden was het dorp huizum onderdeel van een volslagen andere wereld. het was de tijd van de late middeleeuwen, de 15de eeuw. in friesland bestond nog geen centraal gezag. het was de laatste eeuw van de friese vrijheid, van de zelfstandigheid voor de hoofdelingen. aan de hand van een groot aantal aspecten komt die andere wereld aan de orde: het landbezit, de opkomst van de leeuwarder burgers, de geestelijkheid (de kerk, het burgumer klooster), de hoofdelingen (adel), de schieringers en vetkopers, de rol van de huizumer hoofdelingenfamilies, de zate mellens, hillebrandus goffredus (een geleerd pastoor), de trimdelen van leeuwarderadeel, het recht om recht te spreken en de rechtvoerende staten in huizum.