’toeval bestaat niet,’ mag gerust een lijfspreuk van ernst verduin worden genoemd. de op 22 juni 1927 in amsterdam geboren en in bussum opgegroeide verduin beseft na het uitbreken van de oorlog in mei 1940 al snel wat het betekent om jood te zijn volgens de definities van een systeem dat de joden naar het leven staat. als dan twaalfjarige is verduin reeds een zeer alert jong mens dat het aan het toeval ook niet gunt om er iets aan over te laten. die eigenschap of houding zal in de jaren daarna in sterke mate zijn lot bepalen. op momenten waarop het erop aankomt om een situatie razendsnel te overzien en nog sneller besluiten te nemen, pakt dat voor ernst verduin steeds gunstig uit. binnen uiteraard de bizarre kaders van een land en een wereld in oorlog en de door de nazi’s nauwkeurig uitgestippelde marsroute om de hele bevolkingsgroepen – joden, roma, sinti – uit te roeien en uit te wissen. ernst verduin doorstond de kampen vugt, westerbork, auschwitz, monowitz en buchenwald en bouwde na de bevrijding een leven op waarin de diepe sporen van de oorlog onmiskenbaar aanwezig waren en zijn, maar waarin hij er toch in slaagde een behoorlijk en gelukkig bestaan op te bouwen. tegenover gerton van boom en matthijs smits deed hij zijn eigen geschiedenis uitvoerig uit de doeken, culminerend in dit boek dat zowel over leven gaat als over overleven.