‘waarom viert de vlaamse gemeenschap feest op 11 juli, eert het vlaamse volkslied een fiere leeuw en siert hetzelfde dier de vlaamse vlag? het gaat allemaal terug op het succes van een boek: de leeuw van vlaenderen van hendrik conscience.’ (canon van vlaanderen, 2019) vlaanderens ‘nationale epos’ van de schrijver ‘die zijn volk leerde lezen’, beschrijft de opstand en overwinning van vlaamse ambachtslieden op het franse ridderleger in de guldensporenslag, op 11 juli 1302. met deze historische roman uit 1838 brak conscience door als pionier van de vlaamse romanliteratuur, maar ook als voortrekker van de vlaamse beweging. hij trok parallellen tussen de penibele situatie in vlaanderen in de middeleeuwen en zijn eigen tijd. zijn kijk op deze episode uit de vlaamse geschiedenis is meer in het vlaamse collectieve geheugen blijven hangen dan het werk van historici. deze geschreven documentaire gaat over het samenspel van historie en verbeelding in zijn verhaal, over de kronieken en geschiedwerken die zijn bronnen waren, over de schrijver zelf, de ontstaanstijd van het boek en ook over het echte verhaal van de vlaamse opstand, dat op veel punten overlap vertoont met dat van de romanschrijver, maar niet op alle. diederik tamse, docent nederlands, burgerschap en geschiedenis in het middelbaar (beroeps-) onderwijs, studeerde destijds af aan de rijksuniversiteit utrecht op het onderwerp ‘historie en verbeelding in de leeuw van vlaanderen’ en heeft het onderwerp opnieuw ter hand genomen. hij schreef ook ‘sjaans jongens’ (2019), een documentatieroman over het leven van zijn grootouders in amsterdam-noord.