de eerste wereldoorlog was een drama van ongekende omvang. wellicht waren en zijn de gevolgen van de parijse verdragen, waarvan die van versailles de allerbelangrijkste is, nog wel dramatischer. in plaats van een duurzame vrede te sluiten verviel ‘versailles’ tot het toepassen van een bot overwinnaarsrecht, waarbij de verliezers van de oorlog ongehoord zwaar afgestraft werden. en dat terwijl alle oorlogvoerende landen schuldig waren aan het uitbreken van die oorlog. de opgelegde bepalingen van versailles waren zodanig vernederend dat dit heftige reacties bij de verslagenen tot gevolg had. dit culmineerde in dictatoriale ideologieen, een tweede wereldoorlog met 60 miljoen doden, de verdere uitbouw en ondergang van de sovjet-unie, de koude oorlog, de burgeroorlog in joegoslavie en alle daarbij behorende geopolitieke spanningen die tot het einde van de 20e eeuw europa in haar greep hielden. ook in het midden-oosten - nadat het ottomaanse rijk was verslagen – waren en zijn de gevolgen van ‘versailles’ een en al drama en nog steeds een groot verdriet. tot op de huidige dag zien we als gevolg daarvan nog steeds mensonterende gebeurtenissen, die terug te voeren zijn tot de parijse verdragen. denk aan de opkomst van isis, de burgeroorlogen in irak en syrie en de problematiek van de 30 miljoen koerden. hetzelfde geldt voor de meer dan 5 miljoen palestijnen die vanwege de israelische annexatiepolitiek in vluchtelingenkampen zijn ondergebracht en als oorspronkelijke bewoners van palestina iedere waardigheid hebben verloren.