verpleegkundigen willen en kunnen veel meer bieden dan ze momenteel doen. door verbetering van hun positie en vooral zeggenschap over hun eigen vak en het beleid in de organisatie, dragen zij bij aan betere patientenuitkomsten. zo ontstaat binnen de verpleegkundige beroepsgroep meer werkplezier. door verantwoordelijkheid te nemen krijgen verpleegkundigen meer invloed op de organisatie en inrichting van de zorg. dat betekent dat ze zich zowel bezighouden met de klinische aspecten van de zorg als de organisatorische randvoorwaarden. roland peppel, harry woldendorp, maaike veenvliet en arjen jeninga richten zich in deze uitgave tot iedereen die geinteresseerd is in de doorontwikkeling van professioneel zeggenschap. ze geven eerst een beschrijving van professionele zeggenschap: wat houdt het in en welke ontwikkelingen hebben de afgelopen jaren plaatsgevonden? daarna komt de praktijk van de ontwikkeling van professionele zeggenschap aan de orde. ten slotte komen de auteurs tot een ontwikkelmodel van professionele zeggenschap met de volgende fasen: inrichting adviesraad, inrichting professioneel netwerk en organisatiebrede professionele zeggenschap. binnen deze ontwikkelingsstadia maken ze onderscheid tussen de ontwikkeling van de structuur, de aard van de zeggenschap en inhoudelijke thema’s, onder meer gerelateerd aan de kwaliteit en doelmatigheid van zorg. ze hanteren daarbij ook de componenten van het magnet-model die leiden tot empirische uitkomsten die aantoonbaar de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg verbeteren. dit betekent uiteindelijk een andere invulling van bestuur, strategie, management en zorgprofessies binnen zorgorganisaties. gebruik 'het huis van de professionele zeggenschap' als praktische handleiding om professionele zeggenschap in te vullen. daarin staat de route naar verpleegkundig leiderschap centraal.