de natuur stond centraal in de religieuze beleving van onze voorouders. bij de kerstening werd op hun oeroude gebruiken een laagje christelijk geloof gelegd. maar als je vandaag het stof en roet van jaren wegkrast, dan priemen daar verrassend vaak duidelijke sporen van die voorchristelijke tradities door. denk maar aan uitdrukkingen zoals 'van lotje getikt zijn' of 'vrouw holle schudt haar bed op'. maar ook aan gebruiken als het gooien van apostelbrokken, of het hangen van kledingstukken aan geneesbomen. tradities als de luilak van amsterdam, de pinksterbruid in twente, de limburgse bloeiende barbaratak, de kallemooi op schiermonniksoog of het sint-hubertusbrood in wallonie gaan allemaal terug op een zeer ver verleden met vaak een heidense oorsprong. heidens! volksgebruiken vandaag met sporen van voorchristelijke tradities opent de verborgen schatkist van ons cultureel en religieus erfgoed. marcel de cleene is emeritus professor aan de universiteit gent waar hij het vak volkskunst en volkscultuur doceerde.