sommige dieren beschikken over opmerkelijke intelligentie, maar hebben mensapen, dolfijnen, olifanten en zelfs ezels ook bewustzijn? aan de hand van het boek van frans de waal: zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? onderzoeken we in dit essay de evolutionaire ontwikkeling van cognitie. hoewel het cognitieve vermogen bij de talrijke diersoorten in verschillende vermogens is geevolueerd, zien we, dat de basis om tot identificaties te komen bestaat uit betekenis en zintuiglijke kenmerken. kennen en herkennen zijn echter twee verschillende processen die het leren en het vooruit zien mogelijk maken. daarnaast ontwikkelen dieren op grond van een moreelprincipe een taxatievermogen dat afgestemd is op de biotoop. maar of dieren ook over bewustzijn beschikken, daarvoor zullen we eerst moeten definieren wat we onder bewustzijn verstaan en vaststellen wat bewustzijn precies is. daarvoor kunnen we ook kijken naar de cognitieve verschillen tussen mens en dier. frans de waal (1948) is een nederlands-amerikaanse bioloog, hoogleraar psychologie aan emory university in atlanta en directeur van living links, dat deel uitmaakt van het yerkes national primate research center.