franz sales meyer handboek der versierkunst met 3000 op 300 platen samengestelde afbeeldingen was de verzameling ornamentiek nooit zo compleet weergegeven als in dit naslagwerk uit 1888. oorspronkelijk in het duits en in 1907 ook in het nederlands; vertaald door j.w.h. berden geeft de laatste vertaling door egbert vloeimans een inzicht in de klassieke vormentaal. we komen tot de ontdekking dat er zich nergens enige voortekenen van verandering van kunstopvatting aandiende. velen dachten toen een duidelijk idee van de moderne tijd te hebben, waar we nu in dit handboek het verschil niet meer kunnen ontdekken. was die broeierige gezapige tijd daardoor het begin van zoveel nieuwe uitvindingen en kunststromingen? franz sales meyer (1849 - 1927) was auteur, dichter, schilder en professor in de ornamentiek op de kunstacademie van karlsruhe. naast de vele kunstnijverheidspublicaties schreef hij ook een boek over vuurwerk als hobbykunst en ter gelegenheid van het einde van de frans-pruisische oorlog in 1871, organiseerde hij een spraakmakend vuurwerk in kenzingen. dat zegt wel iets over de enorm brede belangstelling van deze kunstliefhebber.