grondslagen voor een nieuwe pedagogie vormt het fundament voor de ‘stoomcursus’ die rudolf steiner gaf aan de eerste lichting vrijeschoolleraren. hiermee begon een pedagogi- sche beweging die in de afgelopen eeuw zeer vruchtbaar is gebleken. er bestaan nu rond de 1500 vrijescholen (waldorf- scholen, steinerscholen) in de wereld, over alle continenten verspreid, waarvan ongeveer 150 in nederland en belgië. steiner gaat in deze voordrachten uit van antroposofische inzichten over de mens en verbindt die met de werkelijk- heid van het pedagogisch handelen. voor het begrijpen en beoordelen van de dagelijkse praktijk aan al die scholen is de inhoud van dit boek onmisbaar. daarnaast biedt het een schat aan inzichten voor werkers in aanverwante beroepen als artsen, therapeuten, psychologen en orthopedagogen. christof wiechert gaat in zijn inleiding ‘een boek voor het leven’ in op het speciale pedagogische karakter van de voor- drachten. dit boek is een herziene en geactualiseerde her- druk van wat voorheen de titel algemene menskunde als basis voor de pedagogie droeg.