veel veranderingen in het leven vragen om beslissingen. die kunnen ingrijpend zijn en verstrekkende gevolgen hebben, voor mensen van alle leeftijden. de impact van een beslissing die een vitale oudere maakt kan net zo groot zijn als voor een jonge moeder. het is niet altijd even gemakkelijk te kiezen, zeker als er meerdere min of meer gelijkwaardige opties zijn. of wanneer betrokkenen verschillende opvattingen hebben over wat eigenlijk het probleem is en de mogelijke doelen. de keus voor het een heeft vaak weer gevolgen voor het ander. en wat vandaag zo duidelijk leek te zijn om te kiezen, kan een dag later er heel anders uitzien. eigen beslissingen kunnen ook betekenis hebben voor anderen, zoals voor familieleden, vrienden, buurtbewoners, collega's en betrokken professionals. besluitvorming over wonen, welzijn, gezondheid en zorg worden vaak in samenspraak met anderen genomen. professionals kunnen een belangrijke rol vervullen in het ondersteunen van deze besluitvorming. in gezamenlijke besluitvorming in zorg en welzijn reiken verschillende experts inzichten aan over besluitvorming in specifieke complexe situaties. voorbeelden daarvan zijn mensen met dementie, alleenstaande ouderen die willen verhuizen, mensen die palliatieve zorg ontvangen of kinderen die aan een chronische ziekte lijden. ieder hoofdstuk bevat casuistiek en uitgewerkte handreikingen. daarmee kunnen studenten en beginnende tot meer ervaren professionals in zorg en welzijn hun expertise in het faciliteren van besluitvorming vergroten en verdiepen. carolien smits is psycholoog en sociaal gerontoloog, en werkzaam als lector beroepspraktijken innoveren met ouderen aan hogeschool windesheim. jan s. jukema is verpleegkundige (niet-praktiserend) en verplegingswetenschapper, en als associate lector verbonden aan het lectoraat beroepspraktijken innoveren met ouderen. daarnaast is hij hoofd van de opleiding toegepaste gerontologie aan de hogeschool windesheim.