geweld komen we dagelijks tegen. soms in ons eigen leven, voortdurend in het nieuws. we worden in kranten, op radio en televisie geconfronteerd met (dreigend) geweld van terroristen, extremisten of fundamentalisten. we horen over oorlogsgeweld, geweld tussen etnische groepen, straatgeweld, zinloos geweld, geweld op scholen en huiselijk geweld. er wordt steeds meer aandacht besteed aan geweld. een goed teken, want we hebben er mee te maken, of we het leuk vinden of niet. men is zich kennelijk meer bewust geworden van de vergaande gevolgen die geweld kan hebben voor de lichamelijke en psychosociale gezondheid van individuele mensen en voor samenlevingen. dit boek gaat over geweld en mogelijke gevolgen daarvan, en over ontwikkelingsprocessen die mensen kunnen doormaken in of door de ontmoeting met geweld. dit laatste lijkt afhankelijk van de mate van bewustzijn waarmee mensen zich verhouden tot geweldervaringen en/of tot het fenomeen geweld in het algemeen. een belangrijk thema is dat geweld meer omvat dan fysieke agressie en/of seksueel misbruik. door voorbij dit beeld, en andere beperkende beelden, te kijken kan men meer zicht krijgen op geweld als fenomeen: wat is geweld, wat doet het en hoe leidt het tot verwondingen. dan is het ook beter mogelijk om met geweld op een gezondere, dat wil zeggen minder traumatiserende manier, om te leren gaan. het boek is primair bedoeld voor hulp- en zorgverleners in de (para)medische en psychosociale hulpverlening en voor studenten in deze beroepsgroepen. het kan daarnaast ook zinvol zijn voor een breder publiek, met name voor mensen die zelf ervaringen hebben met geweld of die te maken hebben met mensen met geweldervaringen. de arts dr. joke de vries werkt sinds 1983 in een onafhankelijk instituut. enerzijds als docent en supervisor voor hulp- en zorgverleners, anderzijds als counselor. sinds 1990 is zij zich steeds meer gaan toeleggen op het begeleiden van mensen met verschillende geweldervaringen. dit werd ook het onderzoeksthema, waarop zij in 1998 promoveerde. dit boek is een uitwerking van het vervolg van haar onderzoek. het is gebaseerd op haar werkervaringen en op colleges en cursussen die zij gaf over het thema geweld.