midden in de tweede wereldoorlog schrijft historicus johan huizinga zijn laatste werk, een boek met een veelzeggende titel: de geschonden wereld. door de opkomst van de massacultuur, het fascisme, en zeker het nazisme, ligt de beschaving onder vuur. de beschaving is niet alleen in de praktijk teloorgegaan, ook als idee ligt ze onder vuur. huizinga vraagt zich af of het tij te keren is. herstel van de beschaving is mogelijk, stelt hij, als we afstand nemen van massacultuur en materialisme. zo scheppen we ruimte voor het individu en de geest. helaas weer actueel johan huizinga (1872-1945) was nederlands invloedrijkste historicus van de twintigste eeuw. hij publiceerde onder meer het wereldberoemde herfsttij der middeleeuwen en het filosofisch getinte homo ludens.