wolfgang kunkel, die aan de verschillende duitse universiteiten hoogleraar was in het romeinse recht, geeft daarvan een overzicht van af het ontstaan van de oude romeinse republiek en de optekening van de wetten der twaalf tafelen (ca. 500 voor chr.) tot de codificatie van het romeinse recht onder justinianus in het corpus juris (ca. 500 na chr.). de ontwikkeling wordt geschetst aan de hand van de politieke en sociale geschiedenis: de strijd tussen patriciers en plebejers tijdens de oude republiek, het ontstaan van het romeinse wereldrijk, het keizerschap, de reeks hervormingen onder diocletianus en constantijn. na de val van het westromeinse rijk komen in de codificaties van het byzantijnse rijk, maar ook van de nieuwe westeuropese staten ter sprake. tenslotte wordt aangegeven hoe het romeinse recht in later eeuwen bleef voortleven