in tijden van ballingschap, er waren er die onder de leiding van de ruach ha qodesh הקדש רוּח gegaan zijn richting het einde. de apocalyptiek, bezig met de toekomst, met de finale. de einden der eeuwen. maar er waren anderen: zij gingen richting het begin. juist in de donkere tijden van eenzaamheid, van galut, en exil, ze verkeerden in ballingschap, juist in de nacht, als zij het gevoel hadden: alles is ten einde, dan zochten zij naar de god van het begin. ze zochten naar hem, die de ’aleph is. aan het einde van elke doodlopende weg staat hij die zegt: “ik ben de ’aleph. ik ben de eerste letter.”