kinderen spelen altijd, zelfs onder de meest moeilijke en dramatische omstandigheden. telkens weer zal een kind een spel vinden om gevoelens en gebeurtenissen op symbolische wijze uit te drukken. dat kan blijdschap zijn, maar ook angst en agressie. de therapeutische betekenis van spel is bekend sinds psychologen met kinderen gingen spelen in plaats van praten. tegenwoordig is de vraag welk spel of speelgoed een therapeutisch proces in gang kan zetten, stimuleren of juist verstoren? wat is daarnaast de betekenis van videogames en de invloed van sociale media op het spelen? vanuit het perspectief van de analytische theorie van jung en neumann kunnen zeven expressieve spelthema’s worden herkend waarin spel, speelgoed en spelmateriaal voorkomen die horen bij specifieke ontwikkelingsfasen. ieder spel heeft in de ontwikkeling van baby tot puber een speciaal doel en betekenis. pas als de betekenis van een spel wordt begrepen, kan het als therapeutisch middel worden ingezet. van aaien tot zweven besluit met een handzaam alfabetisch overzicht van alle mogelijke spelthema’s, met een verwijzing naar de paragrafen waarin de oorsprong en betekenis van een spel beschreven wordt. theresa foks-appelman (1945) was bijna 20 jaar werkzaam in de psychiatrie en na haar diplomering als hbo-vaktherapeut ruim 20 jaar zelfstandig werkzaam in haar eigen praktijk met kinderen en hun ouders. de internationale jungiaanse opleiding tot sandplaytherapeut in zwitserland en de verenigde staten heeft haar inzicht gegeven in de diepe symbolische betekenis van spel