leven voor de kunst is het levensverhaal van de markante verzamelaar, kunsthandelaar, onderzoeker en auteur frits lugt. van 1901 tot 1915 was hij werkzaam bij een amsterdams veilingbedrijf, dat mede door zijn impulsen tot grote bloei kwam. vanaf 1915 verzamelde hij zelf schilderijen, tekeningen, prenten en antiquiteiten. hij beperkte zich hierbij niet tot grote kunstenaars zoals rembrandt, durer, rubens, van dijck en watteau, maar slaagde er ook in uitzonderlijke kunstwerken van kleinere meesters te bemachtigen. daarnaast publiceerde hij een aantal kunsthistorische standaardwerken die nog niets aan waarde hebben ingeboet. leven voor de kunst is het verhaal van lugts zoektocht, om niet te zeggen jacht, naar kunstwerken en geeft ook een schets van zijn persoonlijk leven in relatie tot zijn familie, zijn vrienden, kunstverzamelaars en musea in europa en amerika. in 1947 bracht frits lugt zijn verzameling onder in een stichting, de fondation custodia. nog geen tien jaar later richtte hij, samen met de nederlandse staat, in parijs het fameuze institut neerlandais op, waar veel bekende nederlanders hebben gelogeerd. dit boek maakt de balans op van het leven van een kunstverzamelaar die met zijn gedrevenheid vanuit het niets een unieke, openbare collectie met een blijvende waarde heeft opgebouwd. j.f. heijbroek (1949) is conservator bij het rijksmuseum en schreef diverse boeken en artikelen over de kunsthandel en de verzamelgeschiedenis.