inclusie lijkt wel het nieuwe modewoord, maar waar komt het eigenlijk vandaan en wat houdt het precies in? waarom is inclusie belangrijk? en is het wel realiseerbaar of is exclusie nu eenmaal de norm? of het nu om onderwijs, vrijetijdsbesteding of arbeid gaat, de term ‘inclusie’ botst steevast op vragen en weerstand. velen vinden inclusie maar een naief geloof. een mooi ideaal, maar onhaalbaar. vooral ‘de gelabelde ander’ - denk maar aan mensen met een beperking of in armoede - blijft voorwerp van uitsluiting en segregatie. het pad naar een inclusieve samenleving lijkt bezaaid te zijn met obstakels. nochtans hebben we veel van die obstakels zelf in het leven geroepen of houden we ze om onduidelijke redenen zelf in stand. hoog tijd om deze uitsluitingsmechanismen te ontmaskeren als wat ze zijn: ‘excluses’ oftewel excuses om iemand uit te sluiten. aan de hand van het hoe, wat en waarom van inclusie maakt excluses brandhout van de argumenten die uitsluiting en segregatie in stand houden. maak kennis met veel gebruikte excluses en ontdek hoe ze te weerleggen. want niets rechtvaardigt uitsluiting.