het gebeurt niet vaak, maar soms wordt een befaamde taalkundige ook zelf een schepper van literatuur. de onderzoeker van vernieuwing van de albanese literatuur, ag apolloni, bewijst in zijn nieuwe roman een sprankje hoop, een lont dat hij een vernieuwend schrijver is. rexhep qosja (kosovaars auteur) het huis van moeder ferdonija is nu een van de wonderlijkste musea van de wereld, omdat het een museum is van het ontbreken. andere moeders van het naoorlogse kosova die hun zonen in gevechten hebben verloren, zoals moeder ferdonija, hebben hun leven zelf in een museum veranderd. het heengaan van pashka, net als dat van demeter, en het rondwaren van ferdonija, net als het epische rondwaren van niobe, dat zich elke dinsdag en zaterdag herhaalt op de tragische pendule van de tijd, zijn getuigenissen van een tragisch lot dat de mensheid zich blijft herinneren. deze tekst van ag apolloni, gekenschetst als docuroman, is een van de mooiste in het albanees geschreven boeken over de laatste oorlog in kosova. behalve de getuigenissen en het terugkeren in de tijd die uit de herinneringen komen, is het een vertelling met zo’n hoge literaire en esthetische intensiteit dat de verschrikking verstijft. flutura acka (nederlands-albanese schrijfster)