berlijn 1937. 'je kunt als jood niet in duitsland blijven,' zei haar moeder. 'jij zou naar een andere school moeten omdat je niet op je oude school mag blijven, en wie weet wat hitler allemaal nog meer gaat bedenken. we moeten hier weg voordat het te laat is.' het gezin verhuisde naar amsterdam, maar al gauw waren ook daar de joden niet meer veilig. miriam merzbacher-blumenthal is een overlevende van de holocaust. zij werd in 1927 in berlijn geboren en woont nu in de verenigde staten. in de jaren negentig begon zij af en toe een herinnering op te schrijven, soms in het duits, soms in het engels, die zij dan rondstuurde aan enkele vrienden. de voor dit boekje geselecteerde teksten voeren de lezer van berlijn naar amsterdam, dan naar westerbork en theresienstadt, vervolgens terug naar nederland en ten slotte naar de vs. kleine en grote belevenissen worden verteld op een toon waar soms nog de onbevangenheid van het meisje van toen in doorklinkt. van deze teksten bestaat nog geen publicatie in de oorspronkelijke talen, zodat ze voor deze nederlandse primeur van manuscript zijn vertaald.