als de ene biljartbal op de andere botst zou het ons verrassen als ze allebei roerloos op het groene laken blijven liggen. logisch? nee, dat is niet ‘logisch’. we zien eerst het een (de aanloop) en dan het ander (het vervolg), maar we zien strikt genomen nooit een oorzaak en nooit een gevolg. nadat david hume immanuel kant uit zijn dogmatische sluimer wekte door het idee van causaliteit voorgoed uit de lucht te schieten schudt bert keizer met zijn hervertelling van traktaat over de menselijke natuur de hedendaagse lezer eens goed wakker. met alle gevolgen van dien. ‘strikt redenerend blijkt er eigenlijk geen enkele bewering over de wereld te kloppen. niet in de filosofie en niet in het dagelijks leven.’ in denken zonder vleugels zitten humes ironie en ernst keizer als gegoten. met veel vrolijk scherpzinnigheid gaan alle heilige huisjes van het denken eraan om in een stemmig slotakkoord uit te komen bij de lastige vraag wat ‘strikt redeneren’ ons eigenlijk oplevert.