democratieen staan wereldwijd onder druk. politieke leiders die de democratie en de rechtsstaat maar lastig vinden rukken op. extremisme neemt toe, offline en vooral ook online. de terroristische dreiging is onverminderd groot. tegelijkertijd neemt de geopolitieke instabiliteit toe, vooral door de agressiviteit van vladimir poetin en de grilligheid van donald trump. spionage en sabotage zijn in europa nu een dagelijkse realiteit. in dit veld waken de nederlandse geheime diensten – de aivd en de mivd – over onze nationale veiligheid en democratische rechtsorde. zij mogen hacken, personen volgen, afluisteren en andere ingrijpende bevoegdheden inzetten. dit alles in het geheim, maar wel onder toezicht en met strenge regels. het werk van de diensten is nauw verbonden met nationale en internationale politieke ontwikkelingen. in democratie onder druk laten bart jacobs en rowin jansen zien dat de diensten echter geen instrument zijn van de politiek, en dat ze dat in een democratische rechtsstaat ook niet horen te zijn.