een jonge russische plantkundige, nikolaj vavilov, raakt in de onherbergzame valleien van centraal-azie gefascineerd door wilde tarwe. de sleutel tot verbetering van de landbouw, vooral voor de arme russische boeren, ligt in zijn baanbrekende idee van kruisingen met wilde exemplaren. op vijf continenten jaagt vavilov op planten om de grootste collectie zaden ter wereld op te bouwen. maar in rusland zijn intussen de communisten aan de macht gekomen en met hen een dodelijke mix van ideologie, fraude en pseudowetenschap. vavilovs tegenspeler is trofim lysenko, die wetenschappelijke wonderen belooft en door stalin wordt gebruikt om onmogelijke hervormingen door te drukken. in de plantenjager uit leningrad, de eerste historische roman van louise o. fresco, volgen we de hoop en wanhoop van een gedreven wetenschapper, tot stalins net zich om hem sluit. het is een aangrijpende geschiedenis van eerlijkheid en moed van een man die werkelijk heeft bestaan en die zich in veel opzichten kon meten met darwin en mendel. zijn werk is vandaag de dag even relevant als in zijn eigen tijd. louise o. fresco (1952) is schrijver, wetenschapper en columnist voor nrc handelsblad. zij publiceerde eerder onder andere hamburgers in het paradijs en de romans de kosmopolieten, de utopisten (shortlist libris literatuur prijs) en de idealisten. over de kosmopolieten: ‘prachtige beelden, fraai geformuleerde mijmeringen over de werking van het geheugen, de zin van het leven en de rol daarin van het toeval en van doelbewuste keuzes. een rijke, veelzijdige en goed geschreven roman.’ elsbeth etty, nrc handelsblad over de utopisten: ‘fresco stelt een uitermate relevant thema aan de orde: het gebrek aan durf in een politieke praktijk die verlamd lijkt door de grote, actuele uitdagingen van ecologie, migratie en mondialisering. (...) in haar indrukwekkende compositie koos fresco voor een beheerste, registrerende stijl waarin de goed getypeerde figuren een eigen stem kunnen krijgen.’ juryrapport libris literatuurprijs ‘kritisch cartografeert ze hun werdegang: vooral het menselijk mengsel van michiels activisme, opportunisme en behaagzucht is raak. hij belichaamt als het ware de hoofdloop van zijn generatie: van links activist tot maatschappelijk succesnummer.’ rob schouten, trouw over de idealisten: ‘groots, zintuiglijk, word je een universum in geslingerd op een manier waarop natuurdocumentaires dat niet kunnen. wie zo kan schrijven heeft mij te pakken.’ de groene amsterdammer ‘fresco toont in deze ideeenroman op doorwrochte en uiterst serieuze wijze aan dat “goed doen” zo makkelijk nog niet is.’ de volkskrant ‘een bijzonder meeslepende roman, die hoofd en hart prikkelt.’ hp/de tijd