de roman 'de onderdaan' speelt zich af in duitsland in de jaren '90 van de negentiende eeuw, tijdens de ijzeren regering van keizer wilhelm ii. heinrich mann zette een personage neer, diederich hessling, die zich conformeert met machthebbers om er voordeel uit te behalen. in het fictieve provinciestadje netzig, waar hessling directeur is van een papierfabriek, werkt hij zich op in het gemeentebestuur. nationale belangen worden hier uitgevochten op provinciaal niveau, waarbij hessling zich ten doel stelt om alle voorstanders van een sociaaldemocratische regering te elimineren. het boek is een satire op de absolute heerschappij van keizer wilhelm ii en tegelijkertijd gaat het verhaal over macht en machtsmechanismen, waardoor de roman de tijd heeft doorstaan. honderd jaar geleden, in januari 1914, verscheen 'de onderdaan' als feuilleton in het tijdschrift zeit im bild. heinrich mann voltooide het boek in de zomer van dat jaar, aan de vooravond van de eerste wereldoorlog. met een vooruitziende blik voorspelde hij de ondergang van het keizerrijk duitsland. pas in 1918 werd de roman in een grote oplage gepubliceerd en meteen was het boek een bestseller. 'de onderdaan' heeft een geheel nieuwe bewerking ondergaan en is voorzien van een inleiding door literatuurwetenschapper, vertaler duits en auteur margreet den buurman, die eerder een biografie publiceerde over heinrich mann: het goede in de mens. (aspekt, 2012) "er is veel ruimte voor human interest: zijn liefdesgeschiedenissen, het permanente geldgebrek en de moeizame relatie met zijn broer, de nobelprijswinnaar thomas mann." (j. ijbema, nbd biblion, over de heinrich mann biografie)