in de roman de laatste schaker wordt de schaakwereld beschreven vanuit het perspectief van de eens gevreesde grootmeester viktor sanders. hij moet ervaren hoe het schaken van een spel dat in koffiehuizen werd beoefend door bezeten buitenstaanders en wereldvreemde wonderkinderen langzaam is veranderd in een professionele bezigheid, die nog maar weinig ruimte biedt voor een romantische levenshouding. zoals in schachnovelle van stefan zweig is de plaats van handeling een groot passagiersschip, maar het werkelijke drama speelt zich af tijdens een toernooi in een badplaats aan de nederlandse kust, waar men dag en nacht in de verte de hoogovens ziet branden van een immense staalfabriek. terwijl een oude kampioen sterft als de laatste der schaakbohemiens, probeert viktor sanders het geheim te ontrafelen van het moderne schaken, dat in de greep lijkt te zijn van fraude en bedrog. als schrijver-schaker-columnist liep max pam vele jaren rond in de schaakwereld. van euwe en botwinnik tot karpov en kasparov interviewde hij wereldkampioenen. op ijsland was hij toeschouwer bij de beroemde match tussen bobby fischer en boris spassky. hij volgde de opkomst van magnus carlsen en zag hoe het schaken door de komst van de computer wezenlijk veranderde.