'de kleine johannes' is een sprookjesachtige ontwikkelingsroman met als kern de onvolkomenheid van de wereld en de drang van de mens naar het ideaal: de oorsprong van alle vooruitgang en grootse daden; een volkomen ideaal kan op aarde echter niet verwezenlijkt worden. 'de kleine johannes' is een klein maar goed doordacht en in prachtige vorm geschreven pleidooi voor handhaving van het spiritualisme tegen het idealisme en materialisme. frederik van eeden (1860-1932) was arts, psychiater, romancier, dichter, wereldverbeteraar en nog veel meer. hij was een van de medeoprichters van 'de nieuwe gids', de spreekbuis van de tachtigers, en is vooral bekend geworden door de romans 'de kleine johannes' en 'van de koele meren des doods'.