vorst mysjkin, bijgenaamd ‘de idioot’, is een van de origineelste hoofdpersonen uit dorstojevski’s in dit opzicht toch al zo rijke oeuvre. ‘een mens die in alle opzichten goed is’, een soort jezus, maar toch een mens van vlees en bloed, hoe naief en goed van vertrouwen hij ook is. bij zijn terugkeer in petersburg, na een verblijf in zwitserland, wordt hij geconfronteerd met de hoofdstedelijke hartstochten van mensen voor wie alles wordt bepaald door carriere, stand en geld. hij weet zich opmerkelijk goed te handhaven, maar wat hem noodlotting wordt is de liefde. ongewild wordt hij de spil in twee driehoeksverhoudingen. zijn onvermogen om te kiezen tussen de beeldschone maar onberekenbare natasja filippovna (die op haar beurt niet kan kiezen tussen hem en de exuberante rogozjin) en de beeldschone intelligente, aristoctayoscje en ‘reine’aglaja leidt tot een van de bloedstollendste en aangrijpendste ontknopingen uit de wereldliteratuur. de idioot, in de nieuwe vertaling van arthur langeveld, is geschreven in een zwarte periode van dostojevski’s leven, toen hij met zijn jonge vrouw op de vlucht was voor zijn schuldeisers. hij verbleef in duitsland, zwitserland en italie, waar hij zijn laatste geld aan de roulettetafel verspeelde en waar zijn eerste kind werd geboren en enige maanden later stierf.