negenhonderd jaar geleden – 1122-2022 – werd besloten de (kromme) rijn bij wijk bij duurstede af te dammen. met de aanleg van de dam werd de lekdijk van amerongen naar vreeswijk geheel gesloten. het land in de lage broeklanden achter de dijk kon nu worden ontgonnen voor de landbouw. zonder dam, zonder dijk en zonder ontginning zou het kromme rijngebied er tegenwoordig heel anders uitzien. daarom dit herdenkingsboek, voorzien van veel illustraties en een groot aantal oude en nieuwe kaarten waarvan een deel nooit eerder is gepubliceerd. het boek beschrijft hoe het landschap er voor de afdamming uitzag, waar mensen toen woonden en hoe zij het land gebruikten. het beantwoordt vragen als hoe en door wie het gebied is ontgonnen, welke rol de utrechtse bisschop had en hoe het water buiten de deur werd (en wordt) gehouden. daarnaast gaat het in op de latere ontwikkeling van dorpen en kastelen. bijna veertig jaar geleden verscheen het standaardwerk van dekker ‘het kromme rijngebied in de middeleeuwen’. deze publicatie borduurt voort op dat werk en biedt nieuwe inzichten en bevindingen.