de drentse schrijver, dichter en taalonderzoeker jan naarding (1903-1963) heeft veel bijgedragen aan de drentse taal. zijn streven was de drentse taal, en dus ook het nedersaksisch, levend te houden. hij maakte snel carriere; begon als onderwijzer en leraar en na zijn promotie aan de rijksuniversiteit groningen in 1947 werd hij wetenschappelijk medewerker aan deze universiteit. zijn hoofdwerk, het samenstellen van een drens woordenboek, heeft hij door zijn vroegtijdig overlijden niet kunnen afronden. naarding groeide uit tot een belangrijke cultuurdrager die de drentse taal, geschiedenis en volkskunde nationaal en internationaal op de kaart zette. zijn naam en invloed waren na 1945 niet weg te denken uit het literaire leven van drenthe. hij was alomtegenwoordig in boeken, openbare optredens, organisaties, symposia en commissies. toen in december 1987, als eerbetoon aan deze voorvechter van de drentse taal, voor het project voor streektaal en culturele educatie de naam jan naardinginstituut werd gekozen, kwam er protest vanwege naardings houding tijdens de oorlog. ook werden er bressen geslagen in zijn wetenschappelijke verdiensten. verder onderzoek bracht naar voren dat naarding niet ‘fout’ was geweest, maar wel een vergaande vorm van drenthomanie had gemanifesteerd. zo werd hij uiteindelijk drenthes omstreden heilige. literatuurhistoricus dr. henk nijkeuter (1956) deed onderzoek naar leven werk van jan naarding. het eerste deel van deze studie is een biografie waarin naarding midden in zijn tijd geplaatst wordt, in de samenleving en in de beweging waarvan hij deel uit maakte. nijkeuter beschrijft de wordingsgang van naarding, schetst de ware drijfveren van naardings publicatiedrift en licht de achtergronden van de vergruising van deze taalemancipator toe. uniek in dit boek is ook dat in het tweede deel voor het eerst alle in tijdschriften en boeken gepubliceerde gedichten van naarding bijeengebracht zijn. daartoe behoort ook een drentse vertaling van het middelnederlandse reinaert-verhaal. nijkeuter analyseert en verklaart in dit boek naardings poezie; hij vertaalde bovendien diens gedichten in de standaardtaal, zodat ook het archaische drents van naarding nu voor een breed toegankelijk is.