‘de bevrijding die nooit kwam’ van j.f. van der poel is een spannend oorlogsverhaal over de onwaarschijnlijke vriendschap tussen de joodse tobias en de duitse gilda. tobias goldsmit is de zoon van een joodse fabriekseigenaar. hij is bevriend met gilda rathke, dochter van nsb’ers. als er een vliegtuig neerstort bij hun dorp, besluiten de twee vrienden de piloot te verbergen in de kelder van de broodfabriek. maar dan worden de ouders van tobias opgepakt bij een razzia. tobias blijft alleen achter en vlucht naar duitsland met de familie ratsas. lukt het hem om uit handen van de duitsers te blijven?