het gezicht op haarlem: wie kent het schilderij niet, zou je bijna zeggen. de mooie ligging van haarlem en de bavo die er hoog boven uittorent werd al vroeg in de zeventiende eeuw geroemd. sindsdien hebben tal van belangrijke schilders zich laten inspireren door de bavo: door haar majestueuze verschijning aan de horizon, door haar ligging in de stad, en door haar interieur. wereldberoemd zijn de panoroma’s vanaf de duinen door jacob van ruisdael (1628-1683), die de benaming ‘haerlempjes’ kregen. het weergeven van de schoonheid van de stad met de grote markt en de bavokerk door gerrit berckheyde (1638-1698) werd zijn specialiteit. de verstilde interieurs van de kerk met zijn klare lijnen door pieter saenredam (1597-1665) wekken nog steeds grote bewondering. de achttiende-eeuwse topografische kunstenaars nemen ons mee op hun wandelingen in de pittoreske omgeving van haarlem met de bavo als baken aan de horizon. later in de negentiende eeuw zullen cornelis springer (1817-1891) en johannes bosboom (1817-1891) de in verval geraakte schoonheid van de stad en de bavo romantiseren.