de voorbije kwart eeuw is gebleken dat naast veranderingen in het ademhalingsstelsel copd gepaard gaat met een veelheid aan andere orgaanaantastingen, waarbij cardiovasculaire aandoeningen op de voor- grond staan. ook kunnen de chronische beperkingen vaak leiden tot angst en depressie. deze diverse aandoeningen blijken vaak niet te worden gediagnosticeerd: een holistische visie met betrekking tot dit ziektebeeld ontbreekt, terwijl een holistische benadering juist kan leiden tot een beter en langer leven door tijdige behandeling van potentieel ernstige problemen. in deze uitgave worden de meest voorkomende comorbiditeiten bij copd beschreven, met tips voor een gepersonaliseerde ziekteaanpak.