dit boek biedt een protocol voor de behandeling van clienten met onverklaarde lichamelijke klachten en sensaties (somatoforme stoornissen). het is bedoeld voor behandelaars binnen de ggz. somatoforme stoornissen zijn stoornissen waarbij mensen langdurige lichamelijke klachten hebben waarvoor geen lichamelijke oorzaak gevonden kan worden. meestal zijn er bijkomende psychische en sociale klachten en problemen. het protocol kan flexibel worden gbruikt, afhankelijk van het klachtenpatroon van de patient. de invulling van de twaalf sessies binnen het protocol is afhankelijk van de individuele patient. in de eerste twee sessies wordt de problematiek van de patient in kaart gebracht aan de hand van een cognitief gedragstherapeutisch model. deze analyse geeft richting aan de invulling en de aandacht in de daarop volgende sessies. bij het boek is aanvullend materiaal beschikbaar. het bestaat uit fragmenten met de volgende onderwerpen: inventarisatie van de klachten en gevolgen; cognitieve herstructurering; exposure en responspreventie; reactivatie; nieuwe copingvaardigheden en omgaan met terugval.