jules schelvis, geboren te amsterdam in 1921, volgde na de middelbare school een drukkersopleiding. omdat hij jood was werd hij in 1941 ontslagen bij drukkerij lindenbaum. tijdens de grote centrumrazzia in mei 1943 werd hij opgepakt en met zijn vrouw rachel en haar familie via westerbork naar sobibor gedeporteerd. op een klein groepje mannen na werd het hele transport naar de gaskamers gevoerd. jules schelvis belandde via dorohucza, waar hij als drukker ontkwam, via lublin, radom en auschwitz tenslotte in vaihingen/enz. tijdens zijn omzwervingen wist hij als een kostbaar kleinood een klein zakspiegeltje met portret van zijn vrouw rachel te behouden. uit een totaal van 34.313 joden die naar sobibor werden gevoerd was hij een van de drie mannen die (enenals vijftien vrouwen) uit de hel terugkeerden. zijn in sobere, maar heldere en aangrijpende stijl vertelde belevenissen zijn het meer dan waard om niet vergeten te worden. jules schelvis werkte mee aan de nederlands-russische filmdocumentaire opstand in sobibor. in 1993 verscheen van zijn hand het - in de woorden van prof. dr. lou de jong - eerste wetenschappelijke werk over het vernietigingskamp sobibor, dat inmiddels al een tweede druk beleefde. schelvis bewerkte binnen de poorten ook voor toneel.