eind jaren tachtig vestigde cees nooteboom zich in berlijn, aan de vooravond van de historische omwenteling die de hereniging van west- en oost-duitsland inluidde. nooit voor mogelijk gehouden gebeurtenissen kwamen met ongehoorde snelheid tot uitbarsting. het was een periode waarin iedereen opeens het gevoel kreeg een beetje belangrijker te zijn geworden omdat niemand de gebeurtenissen nog kon bijhouden. nooteboom schreef tijdens dit verblijf zijn berlijnse notities, dat in duitsland werd bekroond en inmiddels de status heeft bereikt van een van de beste ooggetuigenverslagen van de wende. tien jaar later keerde hij terug en vulde het boek aan met nieuwe beschouwingen. ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van de val van de muur tekende hij zijn ervaringen opnieuw op. berlijn laat nooteboom zien zoals we hem kennen: nieuwsgierig, kosmopolitisch en vooral observerend, met een haast voorspellende blik.