nederland bekleedt internationaal een toppositie in de afhandeling van fysieke goederenstromen. om deze logistieke toppositie te kunnen behouden, zal het nederlandse bedrijfsleven echter moeten anticiperen op zowel voorspelbare als minder goed voorspelbare veranderingen. de vanzelfsprekendheid dat nederland de huidige goederenstromen zal kunnen en mogen verwerken, neemt af. tegelijkertijd ontstaan er nieuwe kansen binnen een nieuwe generatie logistiek, die zich kenmerkt door complexe netwerken en een verregaande digitalisering. behalve internationale ontwikkelingen in de logistieke sector dwingen ook andere ontwikkelingen de nederlandse logistieke bedrijven om te digitaliseren als ze hun toppositie willen blijven behouden. zo is er de toenemende internationale en nationale druk om de sector te verduurzamen, door bijvoorbeeld het energieverbruik en de co2-uitstoot substantieel terug te dringen. daarvoor zal de sector maatregelen moeten nemen, zoals het verbeteren van de efficientie door bijvoorbeeld het aantal voertuigbewegingen terug te dringen. het is echter niet eenvoudig om deze maatregelen op een gedegen manier uit te werken. digitalisering kent vele vormen en kan een serieuze investering vergen. ook is het nog niet goed duidelijk welke digitaliseringsingrepen effectief zullen zijn. met name artificial intelligence kan worden aangenomen substantieel te kunnen bijdragen aan een wereldwijd efficienter aansturen van goederenstromen. in mijn openbare les neem ik u mee in de verschillende manieren waarop artificial intelligence kan bijdragen aan het efficienter maken van de verschillende logistieke processen hetgeen leidt tot verduurzaming van de sector. in dit kader presenteer in deze openbare les dan ook mijn onderzoeksagenda voor de komende jaren. raymond hoogendoorn is lector artificial intelligence voor de logistiek bij centre of expertise hrtech van hogeschool rotterdam. hij richt zich op het ontwikkelen en implementeren van artificial intelligence methoden en technieken teneinde de strategische, tactische en operationele processen in de logistiek efficienter en duurzamer te maken.