met de invoering van passend onderwijs 'arrangeren' we ondersteuning voor leerlingen die iets extra's nodig hebben. vanuit de vraag 'wat heeft dit kind nodig om deze doelen te behalen', bedenken school, ouders en de leerling, met waar nodig ondersteuning van aanvullende expertise, gezamenlijk een passende aanpak en voeren deze uit. arrangeren is: doen wat nodig is, zodat de leerling zich optimaal kan ontwikkelen. om te kunnen arrangeren, moet een schoolteam de basis op orde hebben. denk aan de kwaliteit van het begeleiden van leerkrachten en leerlingen, en de samenwerking met ouders en externen. het schoolteam moet zich voortdurend bewust zijn van de effecten die het heeft op het leren van hun leerlingen. de kwaliteit van lesgeven maakt immers het verschil. de onderwijskundige aansturing van dit proces op school en het voeren van de regie over het arrangeren, vraagt van ib'ers en directeuren toewijding, een groot zelfbewustzijn en specifieke kennis en vaardigheden. simone van dijk en sofie rijnberg bieden in deze tibtool (4e druk!) adviezen, tips en tools aan intern begeleiders, directeuren en schoolbegeleiders, als handreiking bij het arrangeren. simone van dijk werkt als zelfstandig gevestigd onderwijsadviseur, hgw-specialist, trainer en coach. als gastdocent verzorgt ze modules en cursussen aan diverse hbo-opleidingen. info@simonetraint.nl / www.simonetraint.nl. sofie rijnberg werkt als adviseur bij oog onderwijs en jeugd. zij heeft zich voor verschillende samenwerkingsverbanden bezig gehouden met de voorbereiding en implementatie van passend onderwijs. nu werkt zij o.a. als projectleider voor hello monday; een begeleidingstraject voor professionals uit het onderwijs en de jeugdhulp, waarin de nieuwe manier van werken en arrangeren centraal staat.