in 1580 greep filips ii naar het zwaarste middel om af te rekenen met zijn grote tegenstander willem van oranje; hij verklaarde hem vogelvrij. wie erin slaagde oranje om te brengen kon een hoge beloning tegemoet zien: een groot geldbedrag en een adellijke titel. god zou deze daad op voorhand vergeven. het banedict van de spaanse koning, tevens heer der nederlanden, was in europa wekenlang het gesprek van de dag. willem van oranje besefte dat hij dit niet onbeantwoord kon laten. in korte tijd schreef hij, samen met zijn voornaamste adviseurs, een verdediging, die niet alleen zijn eigen handelen rechtvaardigde, maar ook landsheer filips neerzette als een gewetenloze tiran, die niet alleen nederlanders, maar ook de oorspronkelijke bewoners van amerika over de kling joeg. zelfs zijn eigen familie was niet veilig voor filips’ moordenaarshand. willem van oranjes apologie is een felle verdediging, een aanklacht en een autobiografie ineen. hier leren we het temperament kennen van de gekwetste prins, die het aandurfde om de machtigste man ter wereld uit te dagen. de apologie verscheen in het heetst van de nederlandse opstand in het frans, nederlands, duits en engels, en werd meteen een internationale bestseller. ondertussen hield heel europa de adem in…