alle kinderen zijn op opvoeding aangewezen. binnen de vanzelfsprekendheid van een pedagogische relatie en de wederzijdse betrokkenheid tussen opvoeder en kind ontwikkelt het kind zich op weg naar volwassenheid. meestal verloopt dit proces zonder al te veel problemen, al kunnen ouders hier nog wel eens onzeker over zijn. die onzekerheid kan in het algemeen ondervangen worden door een goede voorlichting of opvoedingsondersteuning. bij zo’n tien tot vijftien procent van de kinderen verlopen ontwikkeling en opvoeding echter niet vanzelf. dit uit zich veelal in achterstanden en probleemgedrag bij het kind en een grote handelingsverlegenheid bij de opvoeders. factoren bij het kind, in het gezin en in de omgeving van het gezin kunnen leiden tot grote risico’s voor de ontwikkeling. ook in deze gevallen blijft opvoeding een centrale rol spelen bij het opgroeien van het kind. waar dat opvoeden niet meer vanzelf gaat, kunnen professionals vanuit een orthopedagogische invalshoek een bijdrage leveren aan een maximaal ‘herstel van het normale leven’. dat vraagt van hen een speciale deskundigheid. in dit boek worden hiervoor de bouwstenen geleverd. de lezer maakt eerst kennis met orthopedagogiek en de betekenis hiervan voor problematische opvoedingssituaties. vervolgens wordt aandacht besteed aan planmatig, systematisch werken in deze situaties. daarna komt het (ortho) pedagogisch handelen bij veel voorkomende problemen en stoornissen aan de orde. het boek sluit af met wat dit alles vraagt van een professional in de zorg voor jeugd en hoe die daarbij zijn vakmanschap kan inzetten