wie het heden en de toekomst wil begrijpen, kan niet om de geschiedenis heen europa heeft een lange en roerige voorgeschiedenis met zijn buren. waar de geografische grenzen al sinds mensenheugenis vastliggen, zijn de door de mens getrokken staatsgrenzen vrijwel voortdurend verschoven. kijk maar naar polen, het ‘land op wieltjes’ dat heen en weer schoof en zelfs lange tijd van de kaart verdween. of naar het koloniale tijdperk, waarin de europeanen in afrika, azie en het midden-oosten de dienst uitmaakten en willekeurig grenzen trokken, wat leidde tot gruwelijke oorlogen. de randen van europa zijn al veel langer rafelig. hedendaagse conflicten hebben wortels in het verleden. fenomenen van nu – zoals de russische agressie, de opkomst van china en oorlogsgeweld in het midden-oosten – staan niet op zichzelf. de drijfveren van de hoofdrolspelers op het wereldtoneel zijn vaak al eeuwenoud. poetin en xi staan in een langere traditie. en de complexe geschiedenis van het midden-oosten maakt dat grote groepen mensen in europa zich identificeren met de strijdende partijen in israel en de bezette gebieden. in alle rafelranden van europa laat ivo van de wijdeven overtuigend zien hoe historische ontwikkelingen van invloed zijn op het huidige tijdsgewricht. het boek is een volledig herziene en geactualiseerde versie van de rafelranden van europa en de nieuwe rafelrand van europa, aangevuld met een nieuw hoofdstuk over europa’s relatie met china en de rest van azie. de ontwikkelingen aan de rafelranden van europa zijn al sinds jaar en dag gaande, zullen lang doorwerken en zullen onze toekomst ingrijpend beinvloeden. hoogste tijd om de geschiedenis van europa en zijn buren beter te leren kennen. ivo van de wijdeven is historicus en analist. hij adviseerde jarenlang de minister-president en voorziet media als rtl nieuws, vpro ovt, nrc, historisch nieuwsblad en clingendael spectator van heldere uitleg. eerder schreef hij de rafelranden van europa, de spoken van visegrad, de nieuwe rafelrand van europa en de macht van het verleden, dat op de shortlist van de libris geschiedenis prijs stond. over alle rafelranden van europa: 'van dit zeer leesbare boek word je zeker wijzer, maar niet bepaald vrolijker. wie zich het liefst identificeert als struisvogel, moet het beslist niet lezen.' historisch nieuwsblad over het eerdere werk van ivo van de wijdeven: 'van de wijdeven schrijft fris en snedig. hij wijst de lezer ook indirect op zijn en haar verantwoordelijkheid. als we toegeven aan de lokroep van nationalisten en populisten, zal europa helemaal uit elkaar vallen en zullen de engelen des doods weer hun vleugels uitslaan.' de morgen over de rafelranden van europa 'van de wijdeven – meester over de materie – trekt lange, heldere lijnen vanuit de geschiedenis (tot in de oudheid, zelfs tot achthonderdduizend jaar voor het begin van de christelijke jaartelling) door naar het heden.' trouw over de nieuwe rafelrand van europa