om richting te geven aan hun leven lieten middeleeuwers zich leiden door tekens en wonderen die ze van godswege verwelkomden. soms waren dat bovenzinnelijke ervaringen die hen rechtstreeks met de andere wereld in contact brachten, soms gewone gebeurtenissen waarachter bijbelse prototypes schuilgingen. tekens konden zich ook voordoen in de gedaante van een persoon in wie men een man gods herkende. en men verdiepte zich in het lijden van d an gods, christus. deze goddelijke bakens wezen de weg tijdens avontuurlijke reizen, maar ook in het gewone leven van alledag. aan deze samenleving in het teken van het goddelijke heeft jaap van moolenbroek zijn wetenschappelijke leven gewijd. in deze bundel zijn elf opstellen van zijn hand opgenomen, gegroepeerd rond drie thema's: vernieuwingen in het kloosterleven van de twaalfde en dertiende eeuw, caesarius van heisterbach en het religieuze leven van de late middeleeuwen.