met pensioen gaan is voor velen een moeizaam moment in het leven. deze praktijkgids neemt iedereen bij de hand die deze nieuwe levensfase ingaat. het pensioen. velen verheugen zich erop, maar even zovelen onderschatten de radicale veranderingen die het pensioen teweegbrengt. het nieuwe leven brengt niet alleen vrijheid, maar betekent ook een breuk met een routine van jaren, met gewoonten, vertrouwde contacten en vooral: met niet hoeven nadenken over de invulling van de dag. de meeste pensioengangers kost het dan ook grote moeite om hun draai te vinden in het nieuwe, vrije bestaan. met pensioen gaan is niet minder dan een levenstaak. het werkboek voor de pensioenganger is bestemd voor iedereen die met pensioen gaat of net gegaan is, en dus voor deze opgave staat. hetbehandelt de veranderingen in tijdsbesteding, maatschappelijke positie en identiteit, sociaal leven, financien en de omgang met het ouder worden. deze thema's komen concreet en planmatig aan de orde.