lang voordat het begrip ecologie gemeengoed werd, gaf rudolf steiner al zijn 'landbouwcursus'. deze voordrachten¬ reeks uit 1924 schetst de principes van een landbouw die met de natuur samenwerkt, in plaats van haar op te jagen en uit te buiten. daarvoor is een nieuwe vorm van kennis nodig, die verder gaat dan de analyse van stoffen en oog heeft voor gehelen. kortom: een kennis van het leven. in dit boek komen zowel de grote verbanden tussen kosmos en aarde in beeld, als de subtiele processen van een spirituele chemie. we vinden er liefdevolle karakteriseringen van bijzondere helende planten, naast praktische aanwijzingen voor de verzorging van de bodem, de bestrijding van ziekten en plagen en de gezonde voeding van dier en mens. ook de bekende biodynamische preparaten worden hier geïntroduceerd en toegelicht. steiners cursus is eerder een inspiratiebron dan een handboek voor een nieuwe landbouwmethode. bovenal is het een appel aan de boer om zich als hele mens te verbinden met zijn bedrijf, met dit stuk van de aarde, met deze dieren en gewassen. leren samenleven met de natuur is de cruciale opgave van deze tijd. een toegankelijke en inspirerende cursus, waarin tevens rudolf steiner als mens bijzonder dichtbij komt. met een oorspronkelijk nawoord van albert de vries.