bij verschijning van dit boek is het inmiddels 25 jaar geleden dat de eerste nederlandse publicatie van het neuman systems model door de auteur van het model zelf, dr. betty neuman, in ede werd gepresenteerd (1995). de aandacht voor het model was groot en sindsdien heeft het model alleen maar aan populariteit gewonnen. daarvan getuigt de inmiddels 7e druk! de nederlandse gezondheidszorg zit middenin een van de grootste veranderingen uit haar geschiedenis. de focus van de zorg is aan het verschuiven van het denken in ziekte en genezing naar het denken in gezondheid en voorkomen van ziekte (preventie). daarnaast moet zorg worden afgestemd op de individuele client, waarbij ook een beroep wordt gedaan op de sociale omgeving. het neuman systems model (nsm) biedt daarvoor een uitstekend theoretisch kader. in deze steeds complexer wordende omgeving zijn methodisch denken en handelen essentieel geworden. het nsm is daardoor relevanter dan ooit; het sluit nauw aan bij de meest recente ontwikkelingen, zoals kwaliteit en veiligheid in de zorg, een groter beroep doen op de de eigen kracht maar ook de eigen verantwoordelijkheid van de client, evidence based practice (ebp) werken, verpleegkundig leiderschap en klinisch (verpleegkundig) redeneren en het meer inschakelen van het sociale (steun-) systeem van de client. elementen die in dit boek allemaal aan de orde komen, evenals het gebruik van het model als raamwerk voor (wetenschappelijk) onderzoek. in deze volledig herziene zevende druk van verpleegkunde volgens het neuman systems model is de vertrouwde opbouw van theorie naar praktijk gehandhaafd. de auteurs leggen in deze druk nog meer de nadruk op de vertaling en toelichting van het theoretische model naar de dagelijkse praktijk van de verpleegkundige. verschillende delen van de theorie worden met praktische voorbeelden toegelicht. daarnaast zijn in deze editie bijzondere bijdragen geleverd door jacqueline fawcett (wetenschappelijk onderzoek), rene van leeuwen (spirituele variabele en zingeving), ton bakker (stip en stepped care) en philippe delespaul (de nieuwe ggz). doelgroep het boek is geschreven voor verpleegkundigen (in opleiding) niveau 4 en 5. daarnaast is het dankzij de aandacht voor onderzoek ook een aanrader voor bijvoorbeeld verplegingswetenschappers, verpleegkundig specialisten en sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen. hoewel het nsm is ontwikkeld voor de verpleegkundige discipline, is inmiddels in verschillende praktijksituaties gebleken dat het model vanwege haar brede theoretische basis ook zeer goed bruikbaar is in multidisciplinaire teams. i send my greetings to frans and andre and all readers of this book. i am very impressed with the contents of this edition of the book and how these contents continue providing guidance for contemporary use of the neuman systems model. i thank frans and andre for continuing to promote advancement of the neuman systems model in holland and beyond. - dr. betty neuman, theorist, founder of the neuman systems model over de auteurs andre merks en frans verberk zijn beiden door dr. betty neuman benoemd als trustee van het model in nederland. tijdens het schrijven van deze herdruk zijn zij inhoudelijk bijgestaan door dr. betty neuman zelf en prof. jacqueline fawcett, phd, faan.